សឹង មិនលើកលែងថ្ងៃណាឡើយ គេតែងសង្កេតឃើញស្ត្រីសម្បុរស្រអែម
រាងស្ដើងខ្ពស់ មានសក់ស
ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅនៅម្ដុំនោះថា ស៊ូ សុធាវី
តែងមានវត្តមាននៅវត្តភ្នំ តាមមាត់ទន្លេ តាមសួន បើមិនអីចឹងទេ
គឺនៅមុខវត្តបុទុម ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។
បើមកអង្គុយនៅកន្លែងទាក់ទាញទាំងនេះនៅប្រហែលជា១០
ឬ១៥ឆ្នាំមុន ច្បាស់ណាស់ សុធាវី ដែលបុរសពិតនឹងស្រងាកចិត្តហ៊ាន
តែលួចស្រលាញ់ ប្រាកដជាក្នុងគោលបំណងមួយ
គឺរង់ចាំភ្ញៀវដើម្បីលក់ខ្លួន ប៉ុន្តែពេលនេះមិនមែនទេ
គឺគាត់មកដើម្បីឃ្លាំមើលក្រែងលោមានការរំលោភសិទ្ធិដល់ភេទទីបី។
តាមរយៈការងារនេះ ធ្វើឲ្យ
សុធាវីបានទទួលពានរង្វាន់អន្តរជាតិមួយពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់
កាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅនេះ។
សុធាវី អាយុ៧៥ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្នជាប្រធាន
“អង្គការបុរសស្រ្ដីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា”
មានប្រវត្តិរស់នៅក្នុងគ្រួសារមួយមានជីវភាពគ្រាន់បើ
ក្នុងខេត្តតាកែវ។ គាត់មានបងប្អូនរហូតដល់១៦នាក់ឯណោះ និងមានឪពុក
និងម្ដាយជាគ្រូបង្រៀនទាំងពីរនាក់។ ក្រោយមក
ឪពុករបស់គាត់បានក្លាយជាមន្រ្តីផ្នែកមេព្រៃ។
បណ្ដេញចេញពីគ្រួសារដោយសារខ្មាសគេ
ឪពុកម្ដាយរបស់ សុធាវីមិនពេញចិត្តនឹងសុធាវីឡើយ។
ពួកគាត់ចង់ឲ្យ សុធាវីមានអាកប្បកិរិយារឹងប៉ឹង
ជាក្មេងប្រុសមួយរយភាគរយ។
ដោយសារមិនអាចទាញសុធាវីមកតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន
ពេលខ្លះគាត់ក៏ជេរស្ដី និងជួនកាលឈានដល់វាយដំក៏មាន។
ដោយសារធ្វើយ៉ាងម៉េចក៏មិនអាចកែប្រែចរិតរបស់កូនខ្លួនបាន
ពួកគេក៏សម្រេចបណ្ដេញសុធាវីចេញពីផ្ទះតែម្ដង។
សុធារីរំឭក រឿងអតីតកាលរបស់ខ្លួនថា៖
“ខ្ញុំមិនមែនចង់ធ្វើអីចឹងទេ
តែនេះគឺធម្មជាតិបញ្ជាឲ្យធ្វើអីចឹង។
ខ្ញុំផ្ទាល់មិនដឹងថាខ្លួនជាភេទទីបី ផង
រហូតដល់ខ្ញុំស្រលាញ់តែសំលៀកបំពាក់ស្រី ចូលចិត្តបុរស
ទើបខ្ញុំចាប់ផ្ដើមដឹងខ្លួនឯងថា
ខ្លួនមានអារម្មណ៍តែលើបុរសគ្នាឯង។
នៅសម័យនោះក៏មានភេទទីបីច្រើនណាស់ដែរ
ប៉ុន្តែដោយសារវាគ្មានអង្គការសង្គមស៊ីវិលអីទៅប្រមូលផ្ដុំពួកទាំង
នោះ ខុសពីសម័យនេះ មកអប់រំខាងសុខភាពបន្តពូជ
ទើបយើងមិនសូវដឹង”។
ស្ថិតក្នុងវ័យត្រឹម១៤ឆ្នាំនៅឡើយ
សុធារីមិនដឹងទៅទីណា ក្រៅពីធ្វើដំណើរមកភ្នំពេញ
ដោយរំពឹងថាអាចនឹងរកបានការងារធ្វើនៅទីប្រជុំជនដ៏ធំនេះ
ហើយក៏បានមកដេកដួលក្បែររបងវត្តលង្កា។
ពេលនោះគេត្រូវបានដូនជីមួយរូបរើសយកទៅចិញ្ចឹមទុកដូចជាកូន។
កំព្រាទេ តែអាចចូលរៀនរហូតដល់សាលាល្បី
ថ្វីត្បិតតែកំព្រាក្ដី
សុធាវីមានឱកាសបានចូលសាលារៀន ប៉ុន្តែក្រោយពីចេញពីសាលា
គេត្រូវដើរលក់ម្ជូរ ផ្លែឈើ និងនំនែកផ្សេងៗ។
ដោយសារត្រូវការថវិកាបន្ថែមសម្រាប់ការសិក្សា សុធាវីបែកគំនិត
បានចាប់ផ្ដើមលក់ខ្លួនទៅឲ្យបុរសៗ ដែលស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា
តាំងពីខ្លួនមានអាយុ១៦ឆ្នាំម្ល៉េះ។
សុធាវី រៀបរាប់បន្ថែមទៀតថា៖ “នៅសម័យនោះ មានបុរសចង់រួមភេទជាមួយបុរសដូចសម័យនេះអីចឹង។
នៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៧០ ដល់១៩៧៥ ពេញ
មានការជួញដូរផ្លូវភេទហើយ ប៉ុន្តែយើងមិនសូវដឹងពីរឿងគេ
ដោយសារតែគ្មានការប្រមូលផ្ដុំភេទទីបីបែបនេះទេ។
ដល់ឥលូវមានការប្រមូលផ្ដុំគ្នាបាន យើងដឹងពីរឿងគេ
ហើយគេក៏ដឹងរឿងយើង”។
នៅឆ្នាំ១៩៦២ សុធាវីបានប្រឡង់ជាប់បាក់ឌុប
រួចក៏បន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈទៀត។
នៅឆ្នាំ១៩៧៤ គេបានក្លាយជាអ្នកចម្រៀងតាមភោជនីយដ្ឋាន
ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។
ដល់សម័យខ្មែរក្រហមទៅហើយ ឆ្លៀតលក់ខ្លួនទៀត
សុធាវីជ្រើសរើសទៅខេត្តតាកែវ
ដែលជាស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួនវិញ
ពេលខ្មែរក្រហមជម្លៀសប្រជាជនចេញពីក្រុងភ្នំពេញ។
ដោយដឹងខ្លួនថាទាហានខ្មែរក្រហមនឹងមិនលើកលែងចំពោះមនុស្សមាន
អាកប្បកិរិយាប្រុសមិនប្រុស ស្រីមិនស្រី សុធាវីបានកាត់សក់ខ្លី
ហើយព្យាយាមលាក់អត្តចរិតរបស់ខ្លួនតាមតែអាចធ្វើបាន។
ទម្ងន់ ការងារក្នុងរបបនោះបានធ្វើឲ្យសុធាវីធ្លាក់ខ្លួនឈឺ
និងចុះស្គមរីងរៃ។ ពេកនោះគេក៏នឹងឃើញល្បិចមួយ
គឺចាប់ផ្ដើមលក់ខ្លួនដូរបាយឲ្យទៅប្រធានកងឈ្លប់។ ក្រោយមកទៀត
ក៏បន្តរួមភេទជាមួយនឹងកងឈ្លបឯទៀត ប៉ុន្តែត្រូវបានគេចាប់បាន
រួចបញ្ជូនមកដាក់គុក។ មិនបានប៉ុន្មានផង
ពេលប្រធានគុកអនុញ្ញាតឲ្យសុធាវីធ្វើសរសៃម៉ាស្សាឲ្យ
គេក៏ឆ្លៀតជួយសម្រេចចំណង់ដល់មេគុកនោះទៀត។ ក្រៅពីនេះ
សុធាវីបានបន្តលួចរួមភេទជាមួយនឹងបុរសម្នាក់ដែលបានជួយណែនាំ
ខ្លួនពីរបៀបធ្វើការវាយថ្មឲ្យទាន់ផែនការកំណត់របស់ខ្មែរក្រហម។
ប៉ុន្តែពេលរបបខ្មែរក្រហមស្ទើរតែដួលរលំទៅហើយ
សុធាវីក៏ត្រូវកងឈ្លបរហូតដល់ទៅ១០នាក់ចាប់រំលោភ។
មកប្រចាំការកន្លែងភេទទីបីនិយមបង្ហាញខ្លួន
បច្ចុប្បន្ននេះ
សុធាវីបានក្លាយជាធានអង្គការបុរសស្រីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា
ដែលធ្វើការទាក់ទងនឹងសិទ្ធិរបស់ភេទទីបី ឬសិទ្ធិរបស់ LGBT
(Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender)។
ប្រធានអង្គការរូបនេះត្រូវបានគេចាត់ចូលក្នុងភេទបីក្រុម
“ស្រីស្រស់” សំដៅលើមានសក់វែង និងនិយមតែងខ្លួនបែបស្រី។
ការ ងាររបស់គាត់គឺចល័តចុះឡើងនៅវត្តភ្នំ មាត់ទន្លេ មុខវត្តបុទុម ឬតាមសួនច្បារនានា
ដើម្បីឃ្លាំមើលក្រែង
មានការរំលោភបំពានទៅលើក្រុមLGBT របស់ខ្លួន។ នៅពេលថ្ងៃ
ក្រុមគោលដៅរបស់គាត់ដើរលេងនៅតំបន់ទាំងនេះក្នុងគោលបំណងលំហែកាយ
ធម្មតាទេ ប៉ុន្តែក្រោយពីម៉ោង៤ សុធាវីថា
អ្នកខ្លះអាចនឹងមកប្រកបមុខរបររកស៊ីផ្លូវភេទ។
ក្រៅពីរាជធានីភ្នំពេញ
គាត់មានសមាជិកនៅតាមខេត្តផ្សេងទៀតរហូតដល់៣០០០នាក់ឯណោះ។
សុធាវី បញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ “ខ្ញុំតាមដានខ្លាចមានការរំលោភផ្លូវភេទ
ការប្រើអំពើហិង្សាមកលើក្រុម LGBT របស់យើង។
ខ្ញុំធ្វើការសហការជាមួយនឹងអាជ្ញាធរដែនដី
ដើម្បីការងារក្រុមគោលដៅរបស់ខ្ញុំ។ បើមានបញ្ហាអ្វីកើតឡើង
ខ្ញុំនឹងស្វែងរកមេធាវីដើម្បីការពារសិទ្ធិភេទទីបីហ្នឹង
ដូចប្រជាជនធម្មតាដែរ”។
ទទួលបានពានរង្វាន់ពិភពលោក ដោយសារការតស៊ូ
តាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែងនេះ
នៅថ្ងៃមួយ សុធាវីត្រូវបានគេជូនដំណឹងថា
ខ្លួនបានឈ្នះពានរង្វាន់អន្តរជាតិ “The David Kato Vision & Voice
Award” កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៤នេះ។
សុធាវីត្រូវធ្វើដំណើរទៅយកពានរង្វាន់នោះ
ជាមួយនឹងទឹកប្រាក់១០,០០០ដុល្លារ នៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង
ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។
សកម្មជនការពារសិទ្ធិភេទទីបីរូបនេះ
ថ្លែង ពីអារម្មណ៍នាពេលនោះថា៖ “ពេលឡើងទទួលពានរង្វាន់ហ្នឹង
គេបានបញ្ចាំងវីដេអូឲ្យយើងមើល។ ខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើលមែនទែន
ដោយសារឃើញរូបរបស់ខ្ញុំធ្វើសកម្មភាពទាំងនៅក្នុងរាជធានី
ទាំងនៅតាមខេត្តនានា បង្ហាញដល់អន្តរជាតិបានស្គាល់។
ខ្ញុំអត់ដឹងគេលួចថតខ្ញុំពីអង្កាល់ទេ”។
ក្រៅពីធ្វើដំណើរ ទៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ សុធាវីក៏មានឱកាសបាន
ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសផ្សេងៗ មិនចិតជាង៣០ទេ ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរបទពិសោធន៍ការងារជាមួយនឹងសកម្មជនការពារសិទ្ធិ ភេទទីបីនៅទូទាំងពិភពលោក។
សុធាវី
បានសម្រេចយកថវិកាដែលទទួលបានមកប្រើប្រាស់ក្នុងសកម្មភាពការងារ
របស់ខ្លួន ជៀសជាងប្រើក្នុងតម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួន។
គាត់បានពង្រីកការងារបន្ថែម
ដូចជាទៅជួបឪពុកម្ដាយដែលមានកូនជាភេទទីបី
ពន្យល់ណែនាំពួកគាត់ឲ្យទទួលស្គាល់ថា
អត្តចរិតកូនរបស់ពួកគាត់គឺមកពីធម្មជាតិ មិនមែនជាការធ្វើ
ឬសម្ដែងឡើងនោះទេ
ដូច្នេះកុំឲ្យមានការប្រើអំពើហិង្សាមកលើភេទទីបី។
ក្រៅពី នេះ
សុធាវីចង់ធ្វើការជាមួយនឹងកុមារដែលរស់នៅជាមួយមេរោគហ្វីវដែរ។
គាត់ចង់ចូលរួមបណ្ដុះបណ្ដាលផ្លូវចិត្តដល់កុមារទាំងនោះឲ្យបានយល់
ដឹង កុំឲ្យពួកគេធំឡើងបន្តទៅចម្លងរោគដល់អ្នកដទៃ។
“កាល នៅពីតូច គេចេះឲ្យថ្នាំគ្នាលេប ដោយលួងថាជាថ្នាំនេះថ្នាំនោះ ប៉ុន្តែមិនបានប្រាប់ថា
ជាថ្នាំពន្យារមេរោគអេដស៍នោះទេ។
ដល់ពេលក្មេងទាំងនោះធំឡើង វាដឹង វានឹងអស់សង្ឃឹម តូចចិត្ត។
ដល់ពេលនោះវាអាចនឹងបន្តចម្លងទៅកាន់អ្នកផ្សេងក៏អាចថាបានដែរ
បើយើងមិនបានពន្យល់ណែនាំគ្នាឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ទេ។
បើពួកគេចេញមកចម្លង គឺអាចខ្លាំងក្លា ដោយសារគេក្មេង
និងស្អាតៗ ងាយនឹងធ្វើឲ្យដៃគូមិនប្រើស្រោមបាន។
ខ្ញុំខ្លាចរលកទីពីរនេះ។ បើវាកើតឡើង គឺវាខ្លាំងក្លាណាស់”។
តែ ទោះបីយ៉ាងណា គោលបំណងធំរបស់សុធាវី
ទាក់ទងនឹងការងារសង្គមរបស់ខ្លួន
គឺចង់ឃើញភេទទីបីអាចមានសិទ្ធិរៀបការជាមួយភេទដូចគ្នាបាន៕
